Poreski tretman za advokatsko ortačko društvo

Zakon o advokaturi prepoznaje oblike obavljanja advokatske djelatnosti, i to: advokat obavlja advokatsku djelatnost samostalno, u zajedničkoj advokatskoj kancelariji i u advokatskom ortačkom društvu. Propisano je da dva ili više advokata mogu osnovati advokatsko ortačko društvo. Društvo ima svojstvo pravnog lica i osniva se ugovorom.

Ugovor o osnivanju društva, osim uslova propisanih zakonom, mora da sadrži i slijedeće:

1) da je jedina djelatnost društva advokatura;

2) da su članovi društva advokati upisani u imenik Advokatske komore;

3) da pravnu pomoć u ime društva mogu pružati advokati, članovi tog društva i advokati koje društvo angažuje;

4) advokati koji rade u advokatskom ortačkom društvu ne moraju biti članovi društva;

5) da se advokati članovi društva ne mogu baviti advokaturom izvan društva.

Društvo koje ispunjava uslove za osnivanje upisuje se u Centralni registar Poreske uprave.

Advokatsko ortačko društvo ima svojstvo pravnog lica, i u pogledu sačinjavanja i podnošenja finansijskih iskaza za kalendarsku godinu izjednačeno je sa  privrednim subjekatom, u skladu sa Zakonom o računovodstvu.

Prema  Zakonu o porezu na dohodak fizičkih lica poreski obveznik poreza na dohodak je rezidentno, odnosno nerezidentno fizičko lice koje ostvari dohodak iz izvora utvrđenih ovim zakonom. Kada dva ili više fizičkih lica zajednički ostvaruju dohodak, poreski obveznik je svako od tih lica, srazmjerno udjelu u dohotku koji je ostvarilo.

Godišnju poresku prijavu poreza na dohodak fizičkih lica podnosi svaki ortak sam za sebe u kojoj iskazuje ostvareni dohodak srazmjerno svom vlasničkom udjelu, udio ortaka, u dobiti koju je u finansijskom iskazu iskazalo ortačko društvo, odnosno firma. Ortaci plaćaju porez na dohodak popunjavanjem obrasca prijave “GPP-FL” dodatak A. Jednako pravo učešća imaju ortaci kao fizička lica kod raspodjele dobiti (dobit iz bilansa uspjeha prije oporezivanja) i kod pokrića poslovnih gubitaka.

Dakle,  kod ortakluka, svi ortaci (fizička lica) su obavezni da shodno raspodjeli dobiti koja je utvrđena ugovorom o ortakluku, iskažu svoj oporezivi dohodak u godišnjoj poreskoj prijavi poreza na dohodak fizičkih lica, obračunaju i plate obavezu poreza na dohodak fizičkih lica sa podnošenjem poreske prijave.

Fizičko lice kao ortak, može biti zaposleno lice u ortačkom društvu i po tom osnovu ostvarivati zaradu, na koju plaća  porez i doprinose za obavezno socijalno osiguranje. Troškovi bruto zarade  zaposlenima se smatraju troškom ortakluka-firme kod utvrdjivanja dobiti.

Prema tome, u opisanom primjeru kada su fizička lica kao ortaci u ortačko advokatsko društvo, svako za sebe pojedinačno,  podnijeli za 2017. godinu informativnu izjavu Poreskoj upravi, sa planiranim prometom (odnosno dohotkom), radi utvrđivanja obaveze poreza na dohodak fizičkih lica za 2017. godinu, kao godinu sa kojom su osnovali ortačko društvo, isti su  dužni  da nakon isteka fiskalne godine sačine i podnesu bilans stanja i bilans uspjeha za firmu-ortačko društvo za 2017. godinu, i da pojedinačno svaki član ortačkog društva za sebe podnese godišnju prijavu poreza na dohodak fizičkih lica “Obrazac GPP-FL, Dodatak A”, do kraja aprila tekuće 2018. godine, za poslovnu 2017. godinu, sa osnovicom za oporezivanje koje čini njegovo učešće u dobiti firme, odnosno u advokatskom ortačkom društvu, radi utvrđivanja i plaćanja konačne obaveze poreza na dohodak fizičkih lica za 2017. godinu.

Sa stanovišta odredbi Zakon o porezu na dodatu vrijednost, uslov za PDV registraciju je da lice  po osnovu obavljanja oporezivog prometa proizvoda i usluga ostvari promet iznad 18.000 eura za 12 uzastopnih mjeseci ili kraći period, i ukoliko tu djelatnost obavlja samostalno i trajno s namjerom ostvarivanja prihoda. Dakle, u konkretnom slučaju se registruje lice, a ne poslovna djelatnost, a to je ortačko društvo pod čijom pravnom formom se obavlja promet usluga-advokatske usluge. Što znači da ortačko društvo ima obavezu PDV registracije  ukoliko promet usluga prelazi iznos od 18.000 eura za 12 uzastopnih mjeseci ili kraći period, a ne pojedinačno svaki ortak za sebe.

Izvor: Poreska praksa Poreske uprave Crne Gore